Artykuly
Recenzje
Zespoly
Bazar
MP3
Forum
Chat
Linki
 

login:
has│o:
Nowy










Pierwsza lista stron folkowych.

Listinus Toplisten




Folkowe Drogi : Punk Rock


Podobnie jak w przypadku muzyki rockowej, tak i w przypadku punka mamy do czynienia z cz─Östym ┼é─ůczeniem tej stylistyki z folkiem. Otrzymali┼Ťmy r├│wnie┼╝ gatunek zwany punkfolkiem. Jego ramy s─ů jednak niezbyt wyra┼║nie okre┼Ťlone, z jednej strony ┼éatwo zaakceptowa─ç ba┼éaganiarsk─ů muzyk─Ö The Pogues, czy nagrania Levellers├│w jako po┼é─ůczenie muzyki folkowej z punkiem, z drugiej za┼Ť mianem punkfolkowej okre┼Ťlano np. debiutancki album Spirit of the West, ostry pod wzgl─Ödem tekstowym, ale zupe┼énie akustyczny.
Na pocz─ůtku lat 90-tych spotka┼éem si─Ö z teori─ů jednego z socjolog├│w badaj─ůcych fenomen festiwalu w Jarocinie, kt├│ra dawa┼éa do zrozumienia, ┼╝e taniec pogo zwi─ůzany z muzyk─ů punk to nic innego jak wsp├│┼éczesna odmiana rytualnych ta┼äc├│w plemiennych. G┼é├│wnie chodzi┼éo tu o specyficzny trans i poczucie ekstazy zwi─ůzane z grupow─ů zabaw─ů. Nie wiem jak wiele prawdy jest w tej teorii, potwierdza j─ů jednak popularno┼Ť─ç na scenie punk muzyki reggae (zw┼éaszcza roots). Transowe rytmy bliskie s─ů jak si─Ö okazuje punkowej publiczno┼Ťci.
W przypadku folka, to powi─ůza┼ä mo┼╝na szuka─ç gdzie indziej. Tradycja folkowej ballady robotniczej ma na Wyspach Brytyjskich (nie tylko oczywi┼Ťcie) g┼é─Öbokie tradycje. Dlatego te┼╝ subkultura wywodz─ůca si─Ö z ┼Ťrodowisk proletariackich sta┼éa si─Ö w pewnym sensie spadkobiercami Ewana McColla czy Pete'a Seegera.
Zwi─ůzki muzyki punk z folkiem si─Ögaj─ů niemal pocz─ůtk├│w tego stylu. Ju┼╝ zesp├│┼é The Clash si─Öga┼é do muzyki tradycyjnej (utw├│r "English Civil War" ma lini─Ö melodyczn─ů z "Whem Johnny Come Marching Home, a ich w┼éasny utw├│r "Loose Your Skin" - z go┼Ťcinnym udzia┼éem nieznanej mi wokalistki ma folkowy - wr─Öcz pubowy - charakter). Z reszta Joe Stummer zosta┼é po latach producentem i przez kr├│tki czas wokalist─ů The Pogues.
Jednak w przypadku punk rocka na niewiele zda nam si─Ö chronologia. Wiadomo ┼╝e muzyka ta pozostaje w do┼Ť─ç g┼é─Öbokim undergroundzie, niekiedy tylko wychylaj─ůc si─Ö na zewn─ůtrz. Nie zmieni┼éa si─Ö wiele od czas├│w gdy zesp├│┼é Sex Pistols wyda┼é p┼éyt─Ö "Never Mind The Ballocks". Dlatego pozostan─Ö raczej przy zespo┼éach i ich nagraniach, nie przejmuj─ůc si─Ö zbytnio przeskokami czasowymi.
Zacznijmy od najbardziej celtyckiej z punkowych kapel. Chodzi mi o bosto┼äski zesp├│┼é Dropkick Murphys. Zesp├│┼é gra radosnego punkrocka i oi, ale spor─ů cz─Ö┼Ť─ç ich repertuaru to piosenki irlandzkie i szkockie. Mo┼╝na sobie pos┼éucha─ç skocznych, radosnych wersji "Finnegan's Wake", czy innych standard├│w folkowych. W instrumentarium poza gitarami i zwyk┼éa rockow─ů sekcj─ů rytmiczn─ů maj─ů ch┼éopaki skrzypki czasem dudy. Mocn─ů stron─ů zespo┼éu s─ů covery, graj─ů utwory zar├│wno The Clash, Cock Sparrer, jak i The Pogues. Nagrali r├│wnie┼╝ utw├│r ("Vengeance" z repertuaru The Nips) z go┼Ťcinnym udzia┼éem Shane'a MacGowana'a. Podobno koncerty grupy s─ů niesamowite.
Zespo┼éem, kt├│ry bardzo kojarzy si─Ö z Myrphysami najbardziej, to The Real Mackenzies. Najwi─Öksze wra┼╝enia robi─ů nagrania koncertowe. Punk-folkowy czad z dudami, kawa┼éki takie ja "Loch Lomond" czy "My Bonnie" nabieraj─ů zupe┼énie innego wyrazu. To naprawd─Ö ┼Ťwietna muzyka, pod warunkiem ┼╝e nasze uszy s─ů w stanie znie┼Ť─ç jazgot ich gitar.
Oba zespo┼éy mimo i┼╝ pochodz─ů Zza Wielkiej Wody dumnie obnosz─ů si─Ö ze swoj─ů celtycko┼Ťci─ů, MacKenzies biegaj─ů cz─Östo podczas wyst─Öp├│w w kiltach. To do┼Ť─ç charakterystyczne dla irlandzkich i szkockich ┼Ťrodowisk emigranckich, s─ů nawet bardziej celtyccy od swych kuzyn├│w z Zielonej Wyspy i G├│rzystej Krainy. Ale nie o poetyckich metaforach ma by─ç ten artyku┼é.
Scena londy┼äska, kt├│ra wyda┼éa cho─çby taki zesp├│┼é jak The Pogues, mo┼╝e poszczyci─ç si─Ö tak┼╝e mniej znanymi zespo┼éami. Ze sceny punkfolkowej wywodzi si─Ö grupa Under The Gun. Wbrew pozorom jest ona w Polsce do┼Ť─ç dobrze znana, kilkakrotnie grali u nas koncerty, ich wydawnictwa s─ů do nabycia na niemal ka┼╝dym stoisku z muzyk─ů punkow─ů (mowa o wydawnictwach niezale┼╝nych). Zesp├│┼é przechodzi┼é spore perturbacje ze sk┼éadem i w rezultacie powsta┼éa na jego bazie grupa Tofu Love Frogs, kt├│ra z tego co wiem nie pa┼éa sympati─ů do Under The Gun. Tofu r├│wnie┼╝ grali w Polsce i przyznam ┼╝e s─ů bardziej folkowi od UTG. Ostatnie wyst─Öpy Tofu pokazywano nawet w telewizyjnej Dw├│jce (razem z Deaf Sheppard i jakim┼Ť naszym zespo┼éem g├│ralskim, ale g┼éowy nie dam czy Trebunie-Tutki). Tak czy owak - polecam obie grupy, w przypadku UTG zw┼éaszcza utw├│r "Sons of Witches".
Nie tylko Amerykanie i Brytyjczycy kombinuj─ů z kolaboracj─ů w dziedzinie punka i folka. Szwedzi z Tequila Girls r├│wnie┼╝ radz─ů sobie ┼Ťwietnie. Zesp├│┼é ma na koncie (a jak┼╝e!) trasy po Polsce i kilka zapowiedzianych koncert├│w w S┼éupsku, z kt├│rych ┼╝aden si─Ö nie odby┼é. Dlatego te┼╝ swoj─ů koncertow─ů p┼éytk─Ö nazwali po prostu "Slupsk". Wydane w Polsce na kasecie pierwsze demo zespo┼éu to najbardziej folkowa z ich pozycji. Zawiera m.in. "Raggle Taggle Gypsy". W og├│le ca┼éo┼Ť─ç bardzo kojarzy si─Ö z The Levellers. M├│wi─Ö o stylistyce, nie jakiej┼Ť dos┼éownej inspiracji. Ostatnia p┼éyta - "Mind Tripper" jest bardziej rockowa, lecz utwory nie zatraci┼éy charakterystycznego dla Tequilli folkowego smaczku.
Brytyjczykami, przynajmniej z narodowo┼Ťci s─ů cz┼éonkowie The Ukrainians. Wcze┼Ťniej cz─Ö┼Ť─ç z nich gra┼éa w Wedding Present, jednak Peter Solovka zorientowa┼é si─Ö, ┼╝e jego nazwisko r├│┼╝ni si─Ö troch─Ö od innych brytyjskich nazwisk. Odkry┼é muzyk─Ö i kultur─Ö Ukrainy (i Rosji) i prze┼éo┼╝y┼é j─ů na j─Özyk muzyki. Na koncert w Kijowie przysz┼éo wi─Öcej os├│b ni┼╝ na Michaela Jakcsona. Kiedy grali w gda┼äskiej "Kwadratowej" omal nie dosta┼éem odwodnienia organizmu (z powodu szale┼ästw pod scen─ů, cho─ç wentylacja w tym klubie to zupe┼énie inna sprawa). Og├│lnie muzyka bardzo energetyczna, lub nostalgiczna zale┼╝nie do utworu. Zesp├│┼é obecnie praktycznie nie istnieje, cho─ç ukaza┼éo si─Ö ostatnio wydawnictwo koncertowe, ma ono charakter przekrojowy.
No i w ko┼äcu czas na Francuz├│w z Louis Attaque. Z mieszank─ů awangardowego rocka, folka i punkowej werwy wdarli si─Ö na francuskie listy przeboj├│w. Nie siedzieli tam zbyt d┼éugo, lecz na tyle, by mo┼╝na by┼éo zwr├│ci─ç uwag─Ö na ciekaw─ů muz─Ö jak─ů prezentuj─ů. O samym zespole wiadomo mi na razie niewiele, ale pewnie jeszcze co┼Ť o nim pojawi si─Ö kiedy┼Ť na tych stronach. Aha, jeden z ich utwor├│w wykonuje polski zesp├│┼é The Bumpers.
Co do polskich zespo┼é├│w, to sched─Ö po The Pogues dzier┼╝─ů na pewno The Bumpers i Jak Wolno┼Ť─ç To Wolno┼Ť─ç, oraz w pewnym stopniu formacja Szwagierkolaska. Jednaj w ┼Ťrodowisku punkowym te┼╝ czaj─ů si─Ö zespo┼éy si─Ögaj─ůce w stron─Ö folka. Podejrzewam ┼╝e pierwsz─ů tak─ů pr├│b─ů by┼é utw├│r "Woda Woda Woda" grupy Sex Bomba inspirowany przez "Podmoskiewskije Wiecziera". Dzi┼Ť mamy wi─Öcej takich grup, zw┼éaszcza zwi─ůzane ze scen─ů pilsk─ů zespo┼éy Alians, ┼Üwiat Czarownic, INRI czy Globtroter. Kilka innych wykorzystuje elementy folkowe sporadycznie, jak np. Pid┼╝ama Porno ("Do nieba wzi─Öci") czy Kremlowskie Kuranty.
Niekt├│re z zespo┼é├│w punkowo - folkowych zas┼éuguj─ů na szersze om├│wienie, dlatego te┼╝ powr├│c─Ö do nich przy okazji pisania kolejnych odcink├│w "Folkowych Dr├│g".

Taclem


Powi▒zane artykuly
    Artyku│: Dni wielkich ┼╝aglowc├│w - Cutty Sark 2003