Artykuly
Recenzje
Zespoly
Bazar
MP3
Forum
Chat
Linki
 

login:
has│o:
Nowy










Pierwsza lista stron folkowych.

Listinus Toplisten




Punk-folkowy zawrót głowy (2)


Strumienie whiskey (rzecz o The Pogues).

Mimo i┼╝ grupa The Pogues ju┼╝ od kilku lat nie istnieje (ostatnie koncertowe reunion w grudniu 2004 roku nie da┼éo jeszcze odpowiedzi na pytanie „co dalej?”), wci─ů┼╝ stawia si─Ö j─ů za wz├│r punkfolkowego zespo┼éu, wci─ů┼╝ te┼╝ uznawana jest przez wielu za najlepszy zesp├│┼é graj─ůcy w tym stylu. Sam znam kilku fanatyk├│w tej grupy i nie ukrywam ┼╝e lubi─Ö te┼╝ pos┼éucha─ç nagra┼ä tej grupy i to zar├│wno z frontmanem i tw├│rc─ů kapeli - Shane`m MacGowanem - jak i bez niego.
Dla wielu p┼éyty nagrane przez The Pogues po odej┼Ťciu MacGowana z zespo┼éu nie s─ů ju┼╝ pe┼éno-wymiarowymi p┼éytami Pogues├│w. R├│wnie┼╝ solowe dokonania Shane`a, mimo i┼╝ ciekawe i tematycznie zbie┼╝ne z dzia┼éaniami jego macierzystej formacji, nie s─ů tym, co tak bardzo elektryzowa┼éo fan├│w The Pogues.

Warto zauwa┼╝y─ç ┼╝e The Pogues by┼éo w┼éa┼Ťciwie pierwszym zespo┼éem, kt├│ry jakoby "programowo" ┼é─ůczy┼é punkow─ů energi─Ö z folkowymi melodiami. Pozosta┼ée, wspomniane poprzednio zespo┼éy mia┼éy zaledwie pojedyncze utwory swych repertuarach, nawi─ůzuj─ůce do folku, lub b─Öd─ůce aran┼╝acjami folkowych utwor├│w.
Wiele os├│b kojarzy The Pogues z muzyk─ů irlandzk─ů, nie wiedz─ůc ┼╝e zesp├│┼é powsta┼é w rzeczywisto┼Ťci w Londynie, w ┼Ťrodowisku irlandzkich emigrant├│w. P├│┼énocno zachodnia cz─Ö┼Ť─ç Londynu by┼éa tak przez nich zdominowana, ┼╝e ludzie z typowym brytyjskim akcentem mieli powody by czu─ç si─Ö tam nieswojo. Bez wzgl─Ödu na to co robili, Irlandczycy w Londynie trzymali si─Ö razem. Chodzili do swoich pub├│w, pili tam irlandzkie piwo, lub whiskey i s┼éuchali irlandzkiej muzyki. Dotyczy┼éo to tak┼╝e m┼éodych, kt├│rzy jak Shane MacGowan dali si─Ö ponie┼Ť─ç fali punk rocka. Jego The Nips rozpadli si─Ö zostawiaj─ůc po sobie jedn─ů p┼éyt─Ö d┼éugograj─ůc─ů i kilka singli.
W atmosferze irlandzkich pub├│w powsta┼é jednak pomys┼é, by zrobi─ç co┼Ť nowego, co┼Ť, czego jeszcze w muzyce irlandzkiej nie by┼éo. Mia┼é by─ç to projekt skierowany do szerszej publiczno┼Ťci, a oparty z grubsza na muzyce celtyckiej z ostr─ů sekcj─ů rockow─ů. Sam MacGowan wypowiada si─Ö o tym w nast─Öpuj─ůcy spos├│b: "Chodzi┼éo nam o to, by karmiona popow─ů papk─ů publiczno┼Ť─ç ud┼éawi┼éa si─Ö czym┼Ť, co tkwi┼éo g┼é─Öboko w tradycji, w czym jest wi─Öcej tradycji, wi─Öcej gniewu."
Nazwa The Pogues jest utworzona nieco sztucznie, przez co nieprzet┼éumaczalna. Pocz─ůtkowo grupa nosi┼éa nazw─Ö Pogue Mahone, co irlandzkiego t┼éumaczy si─Ö do┼Ť─ç dosadnie jako "poca┼éuj mnie w d...", jednak zwiastowa┼éo to raczej k┼éopoty ni┼╝ popularno┼Ť─ç, wi─Öc skr├│cili nazw─Ö.
Muzyka The Pogues rzeczywi┼Ťcie mog┼éa przyprawi─ç o szok. Ugrzecznionym telewizyjnym zespolikom Poguesi przeciwstawili sw├│j punkowo-ba┼éaganiarski wizerunek. Z czasem i wygl─ůd i muzyka The Pogues uleg┼éy pewnym zmianom, jednak do ko┼äca istnienia zespo┼éu by┼é w niej bunt i nieokrzesane, punkowe spojrzenie na tradycyjn─ů muzyk─Ö folkow─ů. Nie mia┼éo znaczenia czy si─Ögaj─ů po kompozycje tradycyjne (a tych nagrali wiele), czy wykonuj─ů w┼éasne utwory - ich brzmienie by┼éo charakterystyczne i rozpoznawalne. P├│┼║niej pojawi┼éo si─Ö wielu kontynuator├│w, niekt├│rzy bardzo zbli┼╝yli si─Ö do brzmienia Pogues`├│w, ale o nich p├│┼║niej.

Ju┼╝ pierwszy d┼éugograj─ůcy album The Pogues, p┼éyta „Red Roses For Me” wydana w 1984 roku nios┼éa ze sob─ů spor─ů dawk─Ö punkfolkowego grania. Jest to mieszanka utwor├│w tradycyjnych („The Auld Triangle”, „Waxie Dargle”, czy cho─çby „Greenland Whale Fisheries”) i kompozycji zespo┼éu (w wi─Ökszo┼Ťci autorskie piosenki Shane`a – jak cho─çby „Boys From County Hell”, „Dark Streets Of London”, czy pierwszy wielki przeb├│j The Pogues „Streams of Whiskey”). Piosenki te, przepe┼énione m┼éodzie┼äczym buntem, zabaw─ů i whiskey zdoby┼éy sobie spore grono zwolennik├│w. Niekt├│re kawa┼éki The Pogues s─ů dzi┼Ť r├│wnie cz─Östo wykonywane przez m┼éode zespo┼éy, jak tradycyjne irlandzkie piosenki.
Na fali tej popularno┼Ťci ju┼╝ w 1985 roku wydano kolejny album Pogues`├│w. „Rum, Sodomy & the Lash” to p┼éyta odwo┼éuj─ůca si─Ö w swym tytule do s┼é├│w Winstona Churchila, kt├│ry w tak obrazowy spos├│b okre┼Ťli┼é ┼╝ycie w brytyjskiej marynarce wojennej. Ta p┼éyta jest ju┼╝ nieco powa┼╝niejsza, niekt├│re piosenki m├│wi─ů o wojnie i o ┼Ťmierci („Billy`s Bones”, ” The Sick Bed of Cuchulainn”). Oczywi┼Ťcie towarzyszom im typowe dla irlandzkich rozrabiak├│w piosenki o mi┼éo┼Ťci i alkoholu („Pair of Brown Eyes”, „Sally MacLennane”). P┼éyta zawiera te┼╝ dwie przer├│bki, jedn─ů jest utw├│r znanego australijskiego „folksingera” Erica Bogle`a – „The Band Played Waltzing Matilda”, druga to s┼éynne „Dirty Old Town” Ewana MacColl`a. W przypadku tej drugiej piosenki wykonanie The Pogues przewy┼╝szy┼éo popularno┼Ťci─ů pierwowz├│r i mimo pewnych r├│┼╝nic to ich wersja jest obecnie baz─ů dla kolejnych przer├│bek.
Na kolejn─ů p┼éyt─Ö fani The Pogues musieli czeka─ç a┼╝ trzy lata. Jednak by┼é to album znacznie dojrzalszy i lepiej wyprodukowany. "If I Should Fall From Grace With God" jest dzi┼Ť cz─Östo uznawany za najlepsz─ů p┼éyt─Ö Pogues`├│w, nie ulega w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e by┼é to pierwszy ich album, kt├│ry zdoby┼é a┼╝ tak─ů popularno┼Ť─ç. Tytu┼éowy utw├│r to kwintesencja stylu jaki wypracowa┼é zesp├│┼é na poprzednich p┼éytach. Ostry folkowy numer z punkowym pazurem. Na "If I..." po raz pierwszy zesp├│┼é zacz─ů┼é si─Ö ogl─ůda─ç nie tylko na muzyk─Ö irlandzk─ů. "Turkish Song of Damned" niesie ze sob─ů melodie, kt├│ra ma nam si─Ö kojarzy─ç ze wschodem. Mamy tez utw├│r "Metropolis", kt├│ry wydaje si─Ö by─ç inspirowany starym filmem o tym samym tytule. Weso┼éy utw├│r "Fiesta" wprowadza nas w klimaty meksyka┼äskie, ze ┼Ťwietnie zaaran┼╝owanymi d─Öciakami, wci─ů┼╝ jednak jest to muzyka Pogues`├│w.
Jest tu te┼╝ wspania┼éa ┼Ťwi─ůteczna piosenka "Fairytale of New York", b─Öd─ůca duetem Shane`a i angielskiej wokalistki Kristy McColl, c├│rki s┼éynnego robotniczego pie┼Ťniarza Ewana McColla. To pierwszy taki duet Shane`a i jak si─Ö p├│┼║niej okaza┼éo nie ostatni. Konstrukcja utworu na zasadzie "pi─Ökna i bestia" zosta┼éa ponownie u┼╝yta w piosenkach "You`re The One" z Marie Brennan (wokalistk─ů grupy Clannad) i "Haunted" z Sinead O`Connor. Jednak te dwa utwory to ju┼╝ nowsza historia i inny zesp├│┼é.
Co ciekawe na tej płycie Shane dopisał swoje słowa do kilku tradycyjnych utworów. Obecnie wielu polskich wykonawców postępuje tak z piosenkami Pogues`ów.
Po "If I Should Fall From Grace With God" przyszła pora na album nieco słabszy, lecz i tak ciekawy. Wydana w 1989 roku płyta "Peace & Love" nie odniosła takiego sukcesu jak jej poprzedniczka. Nie znaczy to jednak że nie ma tu dobrych utworów. Na pewno warto posłuchać choćby coveru piosenki "Young Ned Of The Hill" Rona Kavanagh. W wersji The Pogues napiera ona prawdziwego ognia. Jest też jedna z najpiękniejszych ballad zespołu - "Misty Morning, Albert Bridge", która pokazuje że zespół dobrze czuje się także w spokojniejszych kompozycjach. Warto też zwrócić uwagę na "USA", "Cotton Fields" czy "Tombstone".
O ile "Peace & Love" jest p┼éyt─ů spokojniejsz─ů, a mo┼╝e nawet nieco bardziej melancholijn─ů, to kolejny kr─ů┼╝ek - "Hell`s Ditch" z 1990 roku - powraca do weselszych rytm├│w znanych cho─çby z "If I...", czy "Red Roses Form Me".
Jest tu całe mnóstwo naprawdę dobrych piosenek. Wesołe "Sunnyside of the Street" otwiera płytę, po nim następuje równie skoczne "Sayonara". "W Ghost of Smile" można doszukać się elementów ska. Tytułowy "Hell`s Ditch" to z kolei jeden z najciekawszych kompozycyjnie utworów zespołu z długim, rozbudowanym wstępem instrumentalnym. Ciekawy muzycznie jest też wsparty saksofonem "Summer In Siam". Bardzo fajny jest też utwór "Rain Street" który można postawić obok "If I Should Fall From Grace With God" i "Streams Of Whiskey" jako wizytówkę zespołu.
Mo┼╝na spokojnie orzec ┼╝e to szczytowe osi─ůgni─Öcie The Pogues. Jest to te┼╝ ostatni album nagrany z Shane`m MacGowanem jako wokalista. Problemy mi─Ödzy liderem a zespo┼éem wynika┼éy z problem├│w alkoholowych Shane`a i kiedy kolejny raz zdarzy┼éa mu si─Ö zapa┼Ť─ç i kapela musia┼éa odwo┼éa─ç koncerty, koledzy podzi─Ökowali mu za wsp├│┼éprac─Ö. Shane po jakim┼Ť czasie sformowa┼é nowy zesp├│┼é i trzeba przyzna─ç ┼╝e nie tylko nazw─ů przypomina on wcze┼Ťniejsz─ů kapele. Mowa tu o The Popes. W pocz─ůtkowym, bardzo rockowym sk┼éadzie tego zespo┼éu, znalaz┼é si─Ö Brian Robertson, gitarzysta legendarnego Thin Lizzy.
Na pierwszej p┼éycie sygnowanej nazw─ů Shane MacGowan & The Popes (zatytu┼éowanej "The Snake") mamy materia┼é bardzo bliski temu co robi┼é wokalista z kolegami z The Pogues. P┼éyta ta wysz┼éa w 1994 roku i zawiera takie przebojowe utwory jak: "The Church of the Holy Spook", "Victoria" czy "I`ll Be Your Handbag". Na p┼éycie pe┼éno jest odniesie┼ä. Niemal punkowy "I`ll Be Your Handbag" jest odniesieniem do "I Wanna Be Your Dog" Iggy`ego Popa. Z kolei w "Victorii" mo┼╝na si─Ö doszuka─ç nawi─ůza┼ä do "Glorii" Van Morissona. "Song With No Name" bazuje na linii melodycznej szkockiej piosenki "Trumps & Hawkers" (wersja irlandzka znana jest jako "Paddy West"), za┼Ť "Rising of the Moon" to stary ludowy utw├│r. "Her Father Didn`t Like Me Anyway" to z kolei cover Gerry`ego Rafferty.
Ciekawostk─ů jest udzia┼é na tej p┼éycie Spidera Stacy`ego z The Pogues i aktora Johnny`ego Deepa, kt├│ry zagra┼é na gitarze.
Reedycja tego albumu (wydana w 1995 roku) zawiera wspomniane wy┼╝ej nagrania z Sinead O`Connor i Marie Brennan.
W dwa lata po tej reedycji MacGowan & The Popes podarowali nam nowy album. Jest jednocze┼Ťnie du┼╝o mocniejszy (brzmieniowo), ale sporo na nim odwo┼éa┼ä do muzyki country, jak w "Lonesome Highway", "C├ęil├şdh Cowboy", czy "Truck Drivin` Man ". MacGowan zaznaczy┼é w wywiadach, i┼╝ uwa┼╝a ┼╝e country to druga muzyka Irlandczyk├│w. Jest tam pono─ç bardzo popularna, wymieni┼é nawet George Jonesa jako jednego z lepszych wykonawc├│w... do s┼éuchania w samochodzie. Album "The Croc of Gold" mimo i┼╝ doskonale sprzeda┼é si─Ö w Stanach nie jest jednak na pewno p┼éyt─ů country. Kawa┼éki takie jak "Rock`n`Roll Paddy" (bazuj─ůcy na linii melodycznej "The Hills of Connemara"), "Back In The County Hell", czy tradycyjne utwory, jak "Come To The Bower", czy "Spanish Lady" przes─ůdzaj─ů o folkowym charakterze p┼éyty. Jest na niej te┼╝ sporo punkowo-alkoholowych song├│w MacGowana, tak charakterystycznych dla tego artysty.
O ile wszystkie wymienione powy┼╝ej p┼éyty, zar├│wno The Pogues, jak i SMG & The Popes s─ů w Polsce do┼Ť─ç ┼éatwo dost─Öpne, o tyle z kolejn─ů p┼éyt─ů s─ů spore problemy. Ukaza┼éa si─Ö ona w 2000 roku i nosi tytu┼é "Holloway Boulevard". Sygnowana jest przez The Popes, a MacGowan wyst─Öpuje na niej tylko go┼Ťcinnie. Podobnie jest obecnie z koncertami tej formacji, jak wida─ç zesp├│┼é bardzo si─Ö usamodzielni┼é. Uzupe┼énieniem dyskografii s─ů dwie koncert├│wki – jedna z The Popes, zatytu┼éowana „Across the Broad Atlantic”, a druga, to „Streams of Whiskey” The Pogues. Problem z t─ů drug─ů jest taki, ┼╝e cz┼éonkowie zespo┼éu uwa┼╝aj─ů j─ů za bootleg i apeluj─ů o nie kupowanie.
Gdzie┼Ť w mi─Ödzyczasie Shane wzi─ů┼é te┼╝ udzia┼é w nagraniu p┼éyty swej siostry - Siobhan MacGowan. S─ů to nagrania bardzo trudne do zdobycia, nie widzia┼éem jeszcze ┼╝eby jaki┼Ť sklep mia┼é je w swej ofercie. Koniec roku 2001, to koncertowa p┼éyta MacGowana i The Popes, na kt├│rej wi─Ökszo┼Ť─ç piosenek pochodzi z repertuaru ... The Pogues.
W czasie kiedy Shane MacGowan brn─ů┼é kr─Ötymi ┼Ťcie┼╝kami kariery solowej jego koledzy z The Pogues nie zasypywali gruszek w popiele. Co prawda od czasu rozstania ze swym liderem zesp├│┼é kilkakrotnie zawiesza┼é dzia┼éalno┼Ť─ç, ale zanim rozpad┼é si─Ö definitywnie nagra┼é jeszcze dwie p┼éyty.
Pierwsza z nich, zatytułowana "Waiting for Herb" to przede wszystkim poszukiwania nowego stylu. Mimo kilku bardzo dobrych piosenek nie jest to album udany.
P┼éyta ta ukaza┼éa si─Ö w 1993 roku, a wi─Öc wcze┼Ťniej ni┼╝ pierwszy "solowy" album MacGowana. Frontmanem grupy w miejsce Shane`a zosta┼é Spider Stacy. Pr├│bowa┼é on ┼Ťpiewa─ç z podobn─ů "pijack─ů" maniera jak Shane. Nie by┼éo to jednak to na co czekali fani zespo┼éu. Nie ulega w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e muzycy The Pogues to fachowcy i ┼╝e podoba┼éa im si─Ö gra w punkfolkowej kapeli. W ko┼äcu to dla dobra zespo┼éu rozstali si─Ö z Shane`m. Trudno dzi┼Ť powiedzie─ç co by si─Ö sta┼éo gdyby do tego nie dosz┼éo.
Mimo to na p┼éycie znalaz┼é si─Ö jeden z wi─Ökszych przeboj├│w The Pogues, bardzo dobra kompozycja "Tuesday Morning". By─ç mo┼╝e zawdzi─Öcza ona popularno┼Ť─ç temu, ze nalaz┼éa si─Ö na ┼Ťcie┼╝ce d┼║wi─Ökowej do popularnego filmu "Eksplozja" ("Blown Away") z Jeff`em Bridgisem i Tommy Lee Jonesem. Do innych ciekawych piosenek na p┼éycie nale┼╝─ů: "Sitting on top of the world", "Big city", "Girl from the Wadi Hammamat" i "My baby┬┤s gone".
Kolejna, ostatnia studyjna p┼éyta The Pogues nosi tytu┼é "Pogue Mahone". Jest to bezpo┼Ťrednie odniesienie do korzeni zespo┼éu, a jednocze┼Ťnie zamkni─Öcie jego kariery. Kompozycje zawarte na tym kr─ů┼╝ku (pisane przez prawie ca┼éy zesp├│┼é) maj─ů w sobie wiele z klimatu starych nagra┼ä The Pogues. Nawet wokal Spidera, b─Öd─ůcy tu na pograniczu mi─Ödzy w┼éasn─ů maniera, a wokalem Shane`a, brzmi tu du┼╝o bardziej przekonuj─ůco. Nawet piosenka Dylana „When The Ship Comes In” brzmi jakby by┼éa napisana dla Pogues`├│w. Piosenki takie jak „How Come”, „Living In A World Without Her”, „Bright Lights”, czy „Pont Mirabeau” spokojnie mog┼éyby si─Ö znale┼║─ç na wcze┼Ťniejszych p┼éytach zespo┼éu.

Solowe poczynania niekt├│rych Pogues├│w r├│wnie┼╝ zas┼éuguj─ů na uwag─Ö, jak cho─çby dwie, rozprowadzane w┼Ťr├│d znajomych p┼éyty The Wisemen – zespo┼éu Spidera Stacy, czy „Music From Four Corners of Hell” grupy Woods Band reaktywowanej przez Terry`ego Woodsa. P┼éyt grupy Perfect, niemieckiego zespo┼éu prowadzonego przez gitarzyst─Ö Jamie`go Clarke`a nie polecam a┼╝ tak bardzo, ale te┼╝ idzie ich pos┼éucha─ç.
Ciekawostk─ů mog─ů te┼╝ by─ç bootlegi z koncert├│w „Spider Stacy`s Pogue Mahone”, gdzie wokalista i whistler Pogues├│w wyst─ůpi┼é z zespo┼éem The Boys From County Hell.

The Pogues potrafi┼éo przypomnie─ç s┼éuchaczom ┼╝e s─ů zespo┼éem spokrewnionym blisko z muzyk─ů tradycyjn─ů. ┼Üwietn─ů okazj─Ö mieli podczas sesji nagraniowych ze znanym irlandzkim zespo┼éem folkowym The Dubliners. Dublinersi to obok The Chieftains najbardziej znany ze starych folkowych zespo┼é├│w. Piosenki nagrane przez po┼é─ůczone sk┼éady (dwie wersje "Whiskey in the Jar", "Rare Old Mountain Dew", "Jack O`Heroes" i "The Irish Rover") rozsiane s─ů po r├│┼╝nych wydawnictwach sk┼éadankowych i singlach. Starcie tych dw├│ch kapel doskonale dokumentuje teledysk (znajduje si─Ö na kasecie video "Poguevision") do utworu "Jack O`Heroes", przedstawiaj─ůcy mecz pi┼ékarski pomi─Ödzy oboma zespo┼éami. Doda─ç nale┼╝y ┼╝e dziadki z The Dubliners nie ust─Öpowali pola swoim przeciwnikom.

Rafał "Taclem" Chojnacki

Artyku┼é ukaza┼é si─Ö w pi┼Ťmie Gadki z Chatki – 37 w roku 2002. Poprawki i korekta – stycze┼ä 2005.
Na zdj─Öciu Shane MacGowan