Artykuly
Recenzje
Zespoly
Bazar
MP3
Forum
Chat
Linki
 

login:
has│o:
Nowy










Pierwsza lista stron folkowych.

Listinus Toplisten




Dni wielkich ┼╝aglowc├│w - Cutty Sark 2003


Jak duchy tu przyby┼éy, ┼╝agli pe┼éen ca┼éy ┼Ťwiat
Owiane tajemnic─ů, skrzyd┼éa ich wype┼éni┼é wiatr
Ten ┼Ťwie┼╝y wiatr poranny, co wilgoci─ů smaga twarz,
Cudownie jest zn├│w ujrze─ç jak p┼éyn─ů, p┼éyn─ů w dal.


Dorota Potoręcka "Dzień Wielkich Żaglowców"


Gdyni─Ö ca┼ékiem s┼éusznie obwo┼éano ┼╝eglarsk─ů stolic─ů Polski. Zlot ┼╝aglowc├│w, w dniach 19-22 lipca, zwi─ůzany z rozpocz─Öciem regat Cutty Sark Tall Ships' Races by┼é najwi─Ökszym jak dot─ůd tego typu zlotem w kraju. Jeszcze nigdy nie by┼éo u nas imprezy, na kt├│r─ů przyby┼éoby tak wiele spo┼Ťr├│d najwi─Ökszych ┼╝aglowc├│w ┼Ťwiata.
Cutty Sark zawita┼é tym razem do Polski po raz czwarty. Warto wspomnie─ç, ┼╝e przygotowania do tego olbrzymiego wydarzenia zaj─Ö┼éy organizatorom (Sail Training Association Poland) pi─Ö─ç lat. Zgodnie z tym, co mo┼╝na by┼éo przeczyta─ç w folderze reklamowym, zlot ┼╝aglowc├│w w Gdyni by┼é najwi─Öksz─ů imprez─ů na Wybrze┼╝u. Przypuszczam, ┼╝e jest w tym sporo racji, bo b─Öd─ůc tam przez trzy dni mia┼éem okazj─Ö zaobserwowa─ç kilkadziesi─ůt tysi─Öcy ludzi odwiedzaj─ůcych statki, korzystaj─ůcych z wielu stoisk handlowych i gastronomicznych, no i oczywi┼Ťcie s┼éuchaj─ůcych morskiej muzyki.
A morska muzyka pojawia si─Ö niemal wsz─Ödzie tam, gdzie docieraj─ů ┼╝eglarze. Popularnie m├│wi si─Ö o niej "szanty" i przyj─Ö┼éo si─Ö ju┼╝, ┼╝e polskim terminem "szanty" okre┼Ťla si─Ö wszystko, co z ┼╝eglowaniem ma co┼Ť wsp├│lnego, cho─ç przecie┼╝ oryginalne anglosaskie "shanties" by┼éy przede wszystkim pie┼Ťniami pracy, wykonywanymi w wi─Ökszo┼Ťci a capella. Dzi┼Ť scena szantowa w Polsce jest ewenementem na skal─Ö ┼Ťwiatow─ů - mamy sporo zespo┼é├│w reprezentuj─ůcych bardzo r├│┼╝ne nurty i style w obr─Öbie szant.
Ba┼étycki Festiwal Piosenki Morskiej odbywa si─Ö w Gdyni co roku, zwykle w czerwcu, lecz tym razem organizatorzy postanowili przesun─ů─ç go w┼éa┼Ťnie na czas zlotu ┼╝aglowc├│w. Korzy┼Ť─ç z tego taka, ┼╝e zamiast dw├│ch mniejszych imprez otrzymali┼Ťmy jedn─ů, o rozmiarach naprawd─Ö imponuj─ůcych. Ka┼╝dego roku na festiwal zapraszano czo┼é├│wk─Ö znanych wykonawc├│w - w wi─Ökszo┼Ťci te same nazwiska. Tym razem jednak by┼éo inaczej - poza znanymi i popularnymi artystami mo┼╝na by┼éo pos┼éucha─ç wielu zespo┼é├│w "na dorobku". To du┼╝y plus tegorocznej edycji. Miejmy nadziej─Ö, ┼╝e w przysz┼éo┼Ťci zostanie ta formu┼éa zachowana.
Festiwal rozpocz─ů┼é si─Ö 19 lipca, a wi─Öc w sobot─Ö, i trwa┼é do poniedzia┼éku, kiedy to Gdynia po┼╝egna┼éa wielkie ┼╝eglowce. Miejscem, w kt├│rym ustawiono szantow─ů scen─Ö by┼éo Nabrze┼╝e Prezydenta, tu┼╝ obok wielkich i wspania┼éych statk├│w cumuj─ůcych w├│wczas w Gdyni. Sobotnie popo┼éudnie wype┼éni┼éy zespo┼éy takie jak Atlantyda, Orkiestra Samanta, Segras, Yank Skippers, czy Mietek Folk. Pokaza┼éy one zar├│wno bardziej folkowe w brzmieniu piosenki (Alantyda i Yank Skippers maj─ů w repertuarze sporo przer├│bek piosenek irlandzkich), niekiedy nawet folkrockowe (Orkiestra Samanta), a tak┼╝e ┼Ťpiew a capella (Segras) i wsp├│┼éczesne piosenki morskie (niemal ca┼éy repertuar grupy Mietek Folk i poszczeg├│lne utwory reszty wykonawc├│w). Mimo pal─ůcego s┼éo┼äca wiele os├│b zatrzyma┼éo si─Ö na d┼éu┼╝ej na tym morskim festynie. Odchodzono o godzinie 18., z zawodem, ┼╝e tak szybko si─Ö sko┼äczy┼é. Powodem by┼éy atrakcje, kt├│re przygotowa┼éo na ten dzie┼ä miasto - szanty nie mog┼éy przecie┼╝ konkurowa─ç z g┼é├│wnym wydarzeniem tego wieczoru, wyst─Öpuj─ůcym na Skwerze Ko┼Ťciuszki zespo┼éem Blue Cafe. Nie wiem, jak wyst─Öp ten wygl─ůda┼é. Siedzia┼éem w├│wczas w domu, przygotowuj─ůc si─Ö do maratonu szantowego, kt├│ry mia┼é odby─ç si─Ö nast─Öpnego dnia.
W niedziel─Ö koncerty zaplanowano od godziny 11. Z zapowiedzi wynika┼éo, ┼╝e dzie┼ä ten b─Ödzie najciekawszym spo┼Ťr├│d ca┼éej imprezy. Zako┼äczenie koncert├│w planowano na godzin─Ö 1. w nocy, co daje ┼é─ůcznie czterna┼Ťcie godzin grania! Przyznam, ┼╝e na tak d┼éugim koncercie szantowym jeszcze nigdy nie by┼éem. Rozpocz─Ö┼éy kapele startuj─ůce w przegl─ůdzie oraz zespo┼éy artystyczne z za┼é├│g statk├│w. Te ostatnie przygotowa┼éy nie tylko wyst─Öpy muzyczne, ale te┼╝ r├│┼╝ne inne formy aktywno┼Ťci scenicznej. ┼╗eglarz z jachtu francuskiego zaprezentowa┼é ┼Ťwietn─ů choreografi─Ö walki z u┼╝yciem drewnianego miecza, za┼Ť ciemnosk├│rzy marynarze z po┼éudniowych w├│d stworzyli kilkudziesi─Öcioosobowy zesp├│┼é taneczny, bawi─ůc wszystkich weso┼éymi interpretacjami dyskotekowych ta┼äc├│w (by┼éo to do┼Ť─ç widowiskowe, cho─ç muzycznie zapachnia┼éo nieco tandet─ů).
Spo┼Ťr├│d zespo┼é├│w konkursowych najwi─Öksze zainteresowanie wzbudzi┼éy Orkiestra Samanta, R├│┼╝a Wiatr├│w i Stary Szmugler. Pierwsza z tych grup powoli zdobywa coraz wi─Öksz─ů popularno┼Ť─ç, rok temu nagra┼éa p┼éyt─Ö, a dzi┼Ť jest zapraszana na wi─Ökszo┼Ť─ç wa┼╝nych festiwali. ┼╗ywio┼éowe wykonanie piosenki "Skrzypek" (z tradycyjn─ů melodi─ů breto┼äsk─ů) to jeden z najlepszych moment├│w cz─Ö┼Ťci konkursowej. ┼Üwietnie wypad┼é te┼╝ kawa┼éek "Aborda┼╝" - spodziewam si─Ö, ┼╝e R├│┼╝a Wiatr├│w b─Ödzie mia┼éa na swoim koncie porz─ůdny ┼╝eglarski przeb├│j. Zesp├│┼é ten zagra┼é fragment irlandzkiego utworu "Star of the County Down" i w┼éa┼Ťnie taka mieszanka piosenek wsp├│┼éczesnych z lekko irlandzkim brzmieniem zapanowa┼éa na scenie podczas ich wyst─Öpu. Natomiast Stary Szmugler wyst─ůpi┼é z bardzo folkowym instrumentarium, z tin whistles i irlandzkim bodhranem. Wspiera┼éa si─Ö te┼╝ gitar─ů i akustycznym basem. Ciekawostk─ů by┼éo wykonanie przez nich ┼╝eglarskiego standardu "Cztery piwka" (autorstwa obecnego na festiwalu Jerzego Por─Öbskiego) w wersji zaaran┼╝owanej na ameryka┼äskie cajun.
Co ciekawe, wi─Ökszo┼Ť─ç wyst─Öpuj─ůcych zespo┼é├│w, zar├│wno go┼Ťci jak i konkursowicz├│w, zaczyna koncerty od kompozycji instrumentalnej - zazwyczaj czym┼Ť irlandzkim lub szkockim. Podejrzewam, ┼╝e pozwala to dobrze ustawi─ç instrumenty i jest uk┼éonem w kierunku akustyk├│w. Z drugiej strony sta┼éo si─Ö ciekawym festiwalowym obyczajem. W Gdyni zespo┼é├│w by┼éo sporo, ale nie powtarza┼éy si─Ö takie same instrumentalne frazy!
Niedzielny koncert wieczorny otworzy┼éa jedna z najbardziej znanych grup szantowych w Polsce, zesp├│┼é Stare Dzwony. Marek Szurawski, Jerzy Por─Öbski, Ryszard Muzaj i Andrzej Korycki - cztery osobowo┼Ťci. Ka┼╝dy z nich nagrywa┼é solowe p┼éyty, cz─Östo solo wyst─Öpuj─ů. Jednak kiedy wchodz─ů na scen─Ö jako Stare Dzwony najcz─Ö┼Ťciej dominuje tradycyjna marynarska pie┼Ť┼ä pracy. Aran┼╝acje Szurawskiego oscyluj─ů ostatnio wok├│┼é ciekawego eksperymentu. Podobnie jak wielonarodowe za┼éogi na wielkich ┼╝aglowcach ┼Ťpiewa┼éy niekiedy r├│┼╝ne wersje j─Özykowe tych samych piosenek, tak w przypadku Starych Dzwon├│w coraz cz─Ö┼Ťciej mamy do czynienia z polsko-angielskimi tekstami szant. Zazwyczaj wygl─ůda to tak, ┼╝e za┼Ťpiewy s─ů po polsku i towarzyszy im ch├│ralny refren po angielsku. Publiczno┼Ťci taka zabawa musi si─Ö podoba─ç, bo zwykle dzielnie ┼Ťpiewa z wykonawcami. Poza pie┼Ťniami pracy ze sceny zabrzmia┼éo kilka autorskich piosenek Muzaja i Por─Öbskiego, a Korycki zaintonowa┼é s┼éynne "Mewy". Zesp├│┼é zebra┼é rz─Ösiste brawa.
Po nim na scenie zainstalowa┼é si─Ö jeden z najbardziej folkowych zespo┼é├│w na scenie szantowej - wspomniana ju┼╝ przy okazji koncertu sobotniego Atlantyda. Piosenki takie jak "Marco Polo" czy "Stara latarnia" S┼éawomir Klup┼Ť ┼Ťpiewa┼é ju┼╝ ze swoim poprzednim zespo┼éem - Mechanicy Shanty. W Atlantydzie brzmi─ů nieco inaczej, ale doskonale komponuj─ů si─Ö z nowymi piosenkami, kt├│rych te┼╝ nie zabrak┼éo. Wyst─Öp Atlantydy nieoczekiwanie przerwano, gdy┼╝ musia┼éo odby─ç si─Ö wr─Öczenie nagr├│d w konkurencjach ┼╝eglarskich, kt├│re ju┼╝ w sobot─Ö odbywa┼éy si─Ö na terenie Zatoki Gda┼äskiej. Atlantyda zapowiedzia┼éa jednak, ┼╝e jeszcze tego dnia powr├│ci i rzeczywi┼Ťcie gra┼éa jeszcze wieczorem, wabi─ůc pod scen─Ö wielu sympatyk├│w ┼╝eglarskiego ┼Ťpiewania.
Po wr─Öczeniu nagr├│d na scenie pojawi┼éo si─Ö tak wiele zespo┼é├│w, ┼╝e wr─Öcz trudno by┼éo wszystkie spami─Öta─ç. W ci─ůgu dnia zagrali jeszcze konkursowicze, tym razem w mniej okrojonym repertuarze (nie tylko konkursowym). W┼Ťr├│d wartych wymienienia wyst─Öp├│w na pewno by┼é koncert grupy Yank Skippers, ktorej frontman, zwany popularnie Bongosem, ma niesamowity dar nawi─ůzywania kontaktu z publiczno┼Ťci─ů. R├│wnie┼╝ zesp├│┼é Per┼éy i ┼üotry zabrzmia┼é bardzo dobrze, potwierdzaj─ůc fakt, i┼╝ jest jedn─ů z najlepszych kapel ┼Ťpiewaj─ůcych szanty a capella. Jako ┼╝e w repertuarze ma wiele przer├│bek szant breto┼äskich, to si─Öga┼é po nie cz─Östo. W jego wersjach piosenki te wci─ů┼╝ posiadaj─ů charakterystyczn─ů dla francuskiego j─Özyka melodyk─Ö - wychodzi tu ┼Ťwietnie i jest niew─ůtpliwym atutem grupy.
Jedn─ů z g┼é├│wnych atrakcji wieczoru by┼é wyst─Öp kolejnej legendy szantowej sceny - zespo┼éu Smugglers. Grupa ta, definiuj─ůca swoj─ů muzyk─Ö jako morski folk-rock, by┼éa pierwsz─ů kapel─ů na scenie ┼╝eglarskiej, kt├│ra odwa┼╝y┼éa si─Ö u┼╝y─ç perkusji. Wczesne piosenki Smugglers├│w powstawa┼éy pod sporym wp┼éywem brytyjskich zespo┼é├│w folkrockowych takich jak The Albion Band czy Fairport Convention. Sporo tu tak┼╝e nawi─ůza┼ä do muzyki irlandzkiej. W ostatnich czasach zesp├│┼é bawi si─Ö g┼é├│wnie aran┼╝ami, czasem si─Öga po tradycyjne szanty, innym razem po jakie┼Ť archiwalne piosenki morskie. Daje to niez┼ée efekty, czego przyk┼éadem mo┼╝e by─ç smugglersowa wersja "Portu" Krzysztofa Klenczona. Niedzielny koncert rzeczywi┼Ťcie sko┼äczy┼é si─Ö oko┼éo godziny 1. w nocy. A przecie┼╝ nie by┼é to jeszcze koniec festiwalu. W poniedzia┼éek, gdy ┼╝aglowce odp┼éywa┼éy, publiczno┼Ť─ç koncertowa wyra┼║nie si─Ö przerzedzi┼éa, ale pod wiecz├│r zn├│w zape┼éni┼éo si─Ö pod scen─ů.
Warto by┼éo na te dni pojawi─ç si─Ö w Gdyni. Wyp┼éyni─Öcie ┼╝aglowc├│w na Zatok─Ö i obserwowanie, jak id─ů pod pe┼énymi ┼╝aglami to nie lada gratka. Najlepiej na tym wyszli wszyscy wyposa┼╝eni w dobre lornetki, gdy┼╝ wi─Öksze statki stawia┼éy ┼╝agle do┼Ť─ç daleko od brzegu. Najwa┼╝niejsze, by powr├│ci┼éy. Z muzyk─ů.

Taclem
Materia┼é ukaza┼é si─Ö w czasopi┼Ťmie "Gadki z Chatki" nr 47


Powi▒zane artykuly
    Artyku│: Folkowe Drogi : Punk Rock